Universal lessons PDF Print E-mail

In het Nederlands onderwijs is innovatie het toverwoord. Het moet altijd anders en beter. Maar beter worden in wat we al doen en kunnen, is dat niet een idee?

Het onderwijsblad september 2018

Het is op het dwangmatige af. Maar als ik in het buitenland ben, wil ik weten hoe ze het daar doen, met de algemene vorming. Zo ook deze zomer, als mijn vriendin me meeneemt naar Colombia. En dus ga ik met een vriend naar de basisschool waar hij twintig jaar geleden stageliep. Een gebouwtje op 4000 meter hoogte. Met een sportveldje. In een dorp met vier huizen, een kerk en een school. Kinderen komen van heinde en verre. Gekleed in schooluniform. Ze zijn met weinig, passen in een lokaal. Net als in de film Etre et Avoir. De documentaire die vijftien jaar terug het belang van die ene leraar voor de ontwikkeling van alle kinderen in een dorp in Frankrijk in zijn volle naaktheid laat zien. In dat klaslokaal lezen, rekenen, schrijven en praten ze. Over het verleden, de inrichting van het land, de natuur. Over zichzelf. Wat ze willen. Wat ze kunnen. Als ergens de kwaliteit van de leraar ertoe doet, is het daar.

Net als in Frankrijk en Nederland gaan kinderen in Colombia op hun twaalfde levensjaar naar de middelbare school, veelal gesitueerd in steden. Ze krijgen daar les in vakken, vastgelegd in een nationaal curriculum. De overheid betaalt en reguleert. Vanaf het veertiende levensjaar begint het zacht voorsorteren richting universiteit of beroepsopleiding. Aan het einde van de middelbare school regelt een staatsexamen definitieve doorstroming naar verdere academische ontwikkeling of een opleiding voor een beroep.

Mijn vriendin woonde en werkte in Colombia. Ze laat me de privéschool zien waar ze voor de klas stond. Tweetalig onderwijs. Voor kinderen van rijke ouders. Veelal naar school gebracht in geblindeerde auto’s. Hier staat groot geschilderd op de muren; 21 century skills, critical thinking. De vakoverstijgende vaardigheden zijn voor de rijken. Op de terugweg in het vliegtuig lees ik in The Economist het artikel Universal Lessons. Over de gehele wereld doen we ongeveer hetzelfde in die algemene vorming. Kinderen worden in groepen onderwezen in de sporen waarlangs we communiceren, sporen gegoten in vakken met kenobject en vakaanpak. En in alle landen geldt; naar school gaan is goed. Thuiszitters staan voor welvaarts- en geluksverlies.

Na de landing op Schiphol loop ik met de dochter van mijn vriendin door de slurf. Zij is elf en gaat over een jaar naar het voortgezet onderwijs. Geef haar een middelbare school waar ze mag zijn wie ze is en leert wat ze moet leren. En leren doet ze van meesters, erudiete leraren. Een beetje ruimte zou ook fijn zijn. Wat ze wil, wat ze kan, zij hakt de knoop zelf wel door als ze zestien zeventien is. Kortom, stop met particuliere vernieuwingsslimmigheidjes en cijferfetisjisme. Volg liever de grote lijn van de rest van de wereld. Vertrouw de leraar.