Skip to content

Evaluatiefrustratie

Leerlingen Evalueren Docenten (LED) is een vragenlijst waarmee leerlingen hun docenten evalueren. Binnen nu en een paar jaar gebruiken alle scholen die lijst, daar is geen ontkomen aan. Het is ook niet iets om op voorhand af te wijzen. De lijst is professioneel ontwikkeld, leerlingen zullen hem ook over het algemeen serieus invullen en het kan fantastisch werken. Wat goed en slecht gaat komt boven tafel, leraren passen op basis van die informatie hun aanpak aan, leerlingen voelen zich serieus genomen, hun betrokkenheid groeit, er wordt meer geleerd… wow!
Ik zie je al lachen en inderdaad, zo zit de wereld niet in elkaar. Op de universiteit wordt mijn onderwijs bijvoorbeeld voortdurend geëvalueerd. Via de mail komen dan die staafdiagrammetjes binnen; score drie komma negen, op een maximum van vijf komma nul en een standaardafwijking van één komma zoveel. Ik kijk even, kan er weinig mee en praat er ook met niemand over. Er is, zoals dat zo mooi heet, geen follow up. De tijd daarvoor ontbreekt, er moet namelijk ook nog gewerkt worden.

Maar goed, denk die werkdruk even weg en stel, die follow up is er wel; is LED dan een handig instrument? Dat valt te betwijfelen, vanwege de structurele frictie tussen beslissers en uivoerders, bureaucraten en ambachtslui.

Onlangs zag ik de film what just happened. Robert de Niro speelt daarin een filmproducent. Wat gebeurt? De Niro opereert in het niemandsland tussen management en artiesten, maakt een film en die krijgt een voorvertoning. In het laatste shot schiet een crimineel hoofdpersoon Sean Penn dood. Geen reactie van het publiek. Maar dan wandelt een hond het beeld binnen en die krijgt ook een kogel door zijn kop… de zaal siddert en vult de Kijkers Evalueren Film (KEF) lijsten in. Het management concludeert op basis daarvan dat het einde anders moet. De Niro overtuigt de excentrieke regisseur, die de slotscène wijzigt. Maar daarmee is de kous niet af. Bij de presentatie op het festival in Cannes neemt de regisseur vooraf het woord. In zijn beste Frans legt hij het publiek uit dat die managers uit Amerika knettergekke klootzakken zijn. Hij krijgt daarvoor een staande ovatie. De beledigde partij verstaat geen Frans en glimlacht. Dan de vertoning. Aan het einde van de film krijgt de hond niet slechts een kogel door het hoofd, maar wordt volledig aan gort geschoten. Zie daar het bijsturend effect van de KEF.

Mijn punt is, het nationaal onderwijsmanagement voert LED straks generiek in. Schoolleiders krijgen daardoor een enorme stroom aan informatie en de duiding daarvan is lastig. Het baasje dat wat met de resultaten doet, ziet zijn feedback bovendien smoren in een rancuneus actie reactie patroon en verliest van de lerarenkamer. Natuurlijk mogen leerlingen hun leraren best evalueren. Sterker, ze doen niet anders. Maar het levert alleen beter onderwijs op als leraren tijd krijgen om iets met de resultaten te doen, zelf willen veranderen en betrokken zijn bij de uitvoering. Gebeurt dat niet, dan ontwikkelen scholen hun volgende organisatieontwrichtende virus… evaluatiefrustratie.

Published inColumns

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *