Skip to content

Roof maakt sloof

Eerder gepubliceerd in Het Onderwijsblad

Op een vrijdagmiddag roept minister Slob de werkgevers en werknemers bij zich. Voor een handtekening onder een akkoord. De lieverd gaat een half miljard weggeven. Voor een keer dan. Nu tekenen. Alles of niks. Fotootje, voor de vrienden van de media, hey ho let’s go, 460 miljoen voor leraren, zo staat het in de krant. Eindelijk weekend.  

Jij en ik reageren als door een horzel gestoken. De vakbondsleiding klassiek Macchiavellistisch het do or die-mes op de keel zetten, met een eenmalig geldbedrag, niet voor leraren, maar voor werkgevers, die kopen met incidenteel geld chrome books, richten het kantoor opnieuw in of reserveren het bedrag. Wij leraren willen kleinere klassen, minder lesuren en gelijke beloning voor gelijk werk. De staking gaat door. 

Hoe kon het zo misgaan? Door de verandering van het nationaal bestuursmodel. De pacificatiedemocratie is overgegaan in een karteldemocratie. Pacificatiedemocratie is een begrip van de politicoloog Arend Lijphart. In 1917 sluiten de verzuilde elites vrede over de inrichting van het land, vanaf dat moment besturen zij na raadpleging van hun achterban compromisgericht. Dit bestuursmodel is vanwege verschillen in opvattingen en belangen per definitie instabiel, maar de verbinding met de achterban houdt de trein op de rails. Begin jaren tachtig transformeert het bestuursmodel naar een karteldemocratie. De elites blijven, de verbinding met de achterban verdunt. Ziehier de wind in de zeilen van politici als Fortuyn, Marijnissen, Wilders en Baudet. Diezelfde karteldemocratie heeft een neo-liberale inrichtingsopvatting die leraren berooft middels lagere nominale lonen, opleidingsniveau uit de beloningsstructuur, een bedrijfsmatige aanpak rond kostenreductie en dedain jegens ambachtelijkheid. Natuurlijk, de top van de vakbonden als onderdeel van die karteldemocratie probeert de plundering te verzachten, maar zonder resultaat. Het is PO in actie die met mobilisatie via internet en sterke mediaoptredens de achterban terugzet in de arena.  

Met deze gamechanger zijn de problemen overigens niet opgelost. Opleidingsniveau en prestaties hebben nog steeds nul invloed op beloning. Wel of niet bevoegd doet evenmin ter zake. Klassen groeien autonoom. Net als niet-lesgebonden taken. Deze roof maakt van de leraar een sloof. Ik geef 50% meer les, krijg 0,1 fte meer betaald, ik vraag niet eens naar de berekening en regel mijn zaken zelf wel. Maar ik ben geharnast en krijg mijn werkgeluk georganiseerd. Nieuwkomers met arbeidsmarktwaarde vertrekken en gaan elders aan de slag.  En zonder goed opgeleide leraren geen goed onderwijs. Leertrajecten worden particulier en een samenleving waar geboorte je mogelijkheden bepaalt, het doet toch vooral denken aan de donkere middeleeuwen. Kortom, meer staken, voor nieuw bestuur en beter onderwijs, het is onvermijdelijk. Iedereen wordt er beter van. 

Published inColumns

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *