Skip to content

Glijbaan der ijdelheden

Eerder gepubliceerd in het juni nummer van Het Onderwijsblad 2020

Op mijn telefoon lees ik wat de Franse schrijver Michel Houellebecq zegt over de Corona Crisis. ‘Ik geloof nog geen halve seconde in uitspraken als niets zal ooit meer hetzelfde zijn. In tegendeel, alles blijft precies hetzelfde.’ Het ‘saaie en banale virus’ brengt volgens Houellebecq geen enkele verandering. Aldus een bericht op de website van de radiozender France Inter. Een zender waar ik als kind met mijn vader naar luisterde. Mijn Frans was veertig jaar geleden ook best aardig. Maar als ik het bericht probeer te lezen, merk ik dat kennis bederft. Best logisch dat kinderen met de jaren slechter gaan lezen en rekenen. Gebrekkig onderhoud is het equivalent van afleren.

Terwijl ik hierover mijmer verschuift mijn aandacht naar een ander scherm, de televisie. Het programma Op1 behandelt de heropening van de basisscholen. Een onderwijzer maakt zich zorgen over de veiligheid, een directeur beschrijft hoe ze hier wat aan doet, niks mis mee en ach, de scholen moeten een keer open, er is een democratisch besluit, doen. En dan komt Felix Rottenberg. Rottenberg was 25 jaar terug voorzitter van de PvdA, een gestrand politicus met een netwerk en dus welkom in het regentencircuit. Hij vertegenwoordigt de kinderopvang, de KO-raad, zeg maar. Daarmee verwerft hij een rol in het grote-raden-toneelgezelschap dat dagelijks een stuk opvoert, vrij naar het werk van N. Macchiavelli. Rottenberg is in het televisieprogramma zijn pedante zelf en gaat vol op het orgel. Tilburg heeft 35 schoolbesturen, niet mee te praten, altijd op vakantie en daarom sluiten school en kinderopvang niet aan. Een dag later blijkt het net wat anders te liggen, het zijn vijf basisschoolbesturen en dat worden er vanzelf minder, kijk maar naar het VO in Tilburg. Maar de echte vraag is; waarom is besturen van onderwijs in dit land zo moeilijk? In het buitenland zijn de kinderopvang en de scholen van de overheid, hier maakt de kinderopvang winst en zijn scholen nepbedrijven. En ja, dat gegeven maakt deuren opendoen na een crisis heeeeeel ingewikkeld. 

Houellebecq heeft gelijk, er verandert niks. Het onderwijs was, is en blijft een leger met een overschot aan generaals en een tekort aan soldaten. Zo’n leger wint geen slag, laat staan een oorlog. Het zijn de structuren, sukkel. Veranderen die niet, dan blijft leraar een beroep voor losers. De winners besturen ondertussen voor de eigen glorie met keiharde machtspolitiek. Van de ene overwinning naar de andere, in een parallel universum, ver boven een verloederende werkvloer. De echte verliezers zijn kinderen die steeds minder leren op school en een samenleving die inboet aan cohesie en verdiencapaciteit. Ook na een vaccin vervolgen scholen hun eindeloze reis op de glijbaan der ijdelheden… richting het laagste punt ever.   

Published inColumns

4 Comments

  1. Krijn de Winter Krijn de Winter

    Hey, ik weet wie die bezorgde “onderwijzer” (toch te veel naar Felix R geluisterd helaas) is! Haha.

    Groetjes van een bezorgde leerkracht die zich geen “loser” voelt.

    Ps: helaas vandaag toch een school in Den Haag gesloten vanwege besmettingen. Hopelijk volgen er niet nog meer

  2. Zo is het wel, inderdaad. Ik vond die bezorgde onderwijzer erg helder en goed.

  3. Dymphke Elshof Dymphke Elshof

    Je refereert aan het onderwijs in Frankrijk, dat gecentraliseerd is. De autonomie van de scholen is nul. Er is geen keuze in lesmethodes en op iedere school wordt dagelijks een identiek lesprogramma gegeven. De docenten klagen steen en been. De les bezoeken worden gedaan door regionale inspecteurs, die vervolgens beslissen of je recht hebt op een salarisverhoging. Beste Ton, al kunnen we het in Nederland stukken beter doen, het Franse systeem zou je in Nederland toch niet willen?

  4. Ik denk dat Frankrijk in een aantal zaken verstandiger is geregeld dan hier. Franse leraren zijn didactisch overigens minder dan hun Nederlandse collega’s, Nederlandse leraren zijn intellectueel minder, zowel qua belangstelling als qua opleiding. Zoals altijd, ligt ook dit genuanceerd. Voor hoe ik nieuw onderwijsbeleid in Nederland zie; https://nlbeter.nl/de-stand-van-zaken-in-het-huidige-onderwijs/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *