Skip to content

Het is nog niet donker, maar veel scheelt het niet

De Onderwijsraad adviseert de regering en de Kamer door een keer of tien per jaar een rapport te publiceren. Tot voor kort schreven de kranten daar dan over. Maar het laatste product is amper opgemerkt. Hoe kan dat nou? 

Aan het onderwerp ligt het niet. De titel luidt; verzelfstandiging van het onderwijs, deel twee. Er is dus kennelijk ook een deel één, dit is the sequel en die wordt alleen gemaakt als de voorganger een succes was. En dat was het, want het rapport behandelt de doorgeschoten autonomie van onderwijsinstellingen. Over de excessen bestaat brede maatschappelijke walging. Dat leert althans de media-hype rond de dooretterende corruptie bij hbo-instelling InHolland.

Maar die hype leert ook dat journalisten graag schrijven over het gênant declaratiegedrag van Jos Elbers en het vertrek van de bekende VVD bestuurder Geert Dales. Maar deze hotshots werkten binnen giftige structuren en opvattingen. En als de onderwijsraad die met een bredere analyse probeert te vangen, is de interesse snel verdwenen. Een regelrecht drama, want de trein dendert verder en de werkelijkheid is vele malen erger dan het adviesorgaan beschrijft. Het verhaal over de schaalvergroting, de machtige besturen, de verzelfstandiging in de jaren negentig, de menselijke maat moet terug… dat kennen we nu wel. Maar jij en ik zitten al lang in de volgende fase; die van de reactie op de waanzin.

Leraren doen namelijk niet meer mee, regelen het zelf wel, intuïtief en persoonsgebonden. Die klont politiek en bestuur heeft zich ontwikkeld tot een homogene grijze massa in Verweggistan, zonder ook maar enige grip op het handelen in de klas. Degene die de connectie tot stand zou moeten brengen is de schoolleider. Maar die is in de war, loopt sowieso op eieren. Leraren die in één gebouw werken, waar ze nooit wegkomen, staan elke dag in volle klassen onder druk… het sturen van die energie is bepaald niet eenvoudig. De budgettaire verzelfstandiging maakt het werk vervolgens onmogelijk. Voor beleid is nu eenmaal geld nodig, daarvoor moet de schoolleider naar zijn bestuurders, maar die graaien de zak zilverlingen eerst zelf net niet leeg, dan komen de bijdehante collega schoolleiders ook nog eens voorbij en kijk nou, het budget is op, de mooie plannetjes gaan niet door en de ontevredenheid op de werkvloer groeit. Leiding geven aan een school, binnen een groot bestuur… it’s a death trap, it’s a suicide rap

Maar aan dit soort aardse zaken komt de onderwijsraad amper toe. De lezer van het rapport wordt getrakteerd op open deuren als; wezenlijk referentiepunt bij dit debat is dat het bestuur en het management uitstralen dat zij als vanzelfsprekend in dienst staan van het primair proces van leren en onderwijzen… gevolgd door loze redeneringen binnen de bestaande orde, terwijl juist die orde tot desintegratie en verrotting leidt. Het zullen de donkere dagen wel zijn, maar ik krijg ineens het gevoel… dit komt nooit meer goed. 

Published inUncategorized

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *