Deze column is eerder gepubliceerd in het mei-nummer van Het Onderwijsblad
Een jaar geleden. Louise Elffers in De Volkskrant. Het wetenschappelijk bewijs dat vroege selectie leidt tot meer ongelijkheid is echt overweldigend. Elffers is voorzitter van de onderwijsraad. Het onafhankelijk adviesorgaan van Kamer en minister. En weer blijft de plaat hangen in dezelfde groef. Het huidige stelsel als sjoelbak die twaalfjarigen opsluit in een hokje. Wetenschappelijk bewezen niet effectief. Steek die maar in je zak.
Terwijl, het is onzin. De instroom havo/vwo groeit. De helft van de kinderen gaat naar het vmbo. Vmbo-ers gaan naar het mbo. Een deel daarvan stroomt door naar het hoger onderwijs. 35.000 tot 39.000 mbo-studenten melden zich jaarlijks op het hbo. Wat nou sjoelbak? En dan dat wetenschappelijk bewijs. De Belgische toppedagoog Dirk van Damme schrijft een met wetenschappelijke bronnen onderbouwd artikel onder de kop: het bewijs tegen vroege selectie is helemaal niet overtuigend. Zijn artikel is dat wel. Het cynische is, Elffers weet dit ook. Op de website van de onderwijsraad zegt ze: niet alles is of kan onderzocht worden met effectonderzoek. Maar ja, deze uitspraak dient dan weer een ander politiek doel. De minister kan scholen maar beter niet dwingen tot een evidence based aanpak. ‘Uit onderzoek blijkt’ is het opportunistisch gezagsargument dat besluitvorming manipuleert.
De relatie tussen onderwijspraktijk en wetenschap evolueert op deze manier van moeizaam naar toxisch. Want wat is het echte nationale onderwijsprobleem? De gebrekkige professionele ontwikkeling van leraren en de daardoor dalende leerprestaties. Maar hoe gaat dat dan, professionele ontwikkeling? Een voorbeeld. Uit een ander ervaringsberoep. Fred Eaglesmith is een singer-songwriter met een praktijktheorie over groei in het beroep. Eerst leert een meester hoe je een instrument bespeelt, dan speel je in een coverband tienduizend nummers, daarna word je artiest. Precies zo leert een leraar eerst wat we weten van onderwijs, daarna geeft hij les, krijgt feedback, kijkt naar collega’s, leest over het vak en zo ontstaat na jaren de leraar die vanuit effectieve routines af en toe iets nieuws probeert. De rol van de wetenschap zit in begrenzen vanuit wat we weten en inspireren vanuit wat kan. Maar dan de inktzwarte werkelijkheid. Neem de wereldwijd gepraktiseerde basale aanpak directe instructie. Een deel van de beroepsgroep weet niet wat het is. Een ander deel is op de hoogte, maar kan de vakinhoud niet omzetten naar een werkende aanpak. Slechts een minderheid kan dit wel.
Als Eaglesmith vals speelt, blijven de zalen leeg. Leraren hebben wat ze ook doen een inkomen tot aan de dood. Werkgevers dekken toe, politici snappen niet wat er gebeurt en een corrigerende beroepsgroep bestaat niet. In deze arena gooien Elffers en haar ridders van de ronde wetenschapstafel af en toe een stuk rood vlees. Het institutioneel beschadigen van kinderen gaat ondertussen gewoon door. Met dank aan diezelfde wetenschap.
Prachtig Ton!
Wat een fijn bericht. Dank, Paul
Een nogal eenzijdige voorstelling van zaken. De wetenschap begrenst en inspireert. En de leraren weten vaak niet wat de wetenschap doet, kunnen het niet omzetten naar de praktijk en freewheelen veilig naar het pensioen. Fijn, zo’n collega die alle schuld van de onderwijsproblemen bij de leraren legt. Daar sta je dan, als enthousiaste en gedreven docent.
iedereen leest in een column wat die erin wil lezen en kiest voor zijn reactie. Wat jij schrijft staat zo niet in de column. Maar als jij het zo wil oppikken, wat jij wil.
Indedaad Ton , iedereen leest in een kolom wat ie wil. Ik lees dat jij vindt dat niet alles wat een leraar gebruikt in de lessen wetenschappelijk onderzocht en bewezen hoeft te zijn, omdat hij zich tijdens zijn carrière ontwikkelt door te luisteren naar ervaringen van anderen en zichzelf. Daar ben ik het zó mee eens! Het wordt wel heel smal als je alleen maar doorgeeft wat plat en uitgekookt is. Waar blijft de inspiratie van de leerktacht en de leerling? Volgens mij komen daar heel veel problemen in het huidige onderwijs vandaan. Daarom begrijp ik het compliment van Kirchner niet helemaal. Volgens mij is hij juist heel erg voor evidence based onderwijs?