In 2008, Ronald Plasterk was nog minister van onderwijs, kwam budget vrij voor leraren. Een piepklein deel daarvan ging naar de ontwikkeling van lesmateriaal. Door leraren. Voor een website. Gratis bruikbaar en toepasbaar op maat. Een goed idee. Hierdoor neemt het aantal didactische keuzemogelijkheden toe. De afstemming van de leerstof op de wensen en kwaliteiten van leerlingen verbetert. Bovendien breekt gratis digitaal lesmateriaal het alleenrecht op de toegang tot schoolkennis van de educatieve uitgeverijen. De onderwijsraad steunde dan ook in 2008 het initiatief van Plasterk. Vijf jaar later is de vrije toegang tot lesmateriaal zelfs een trend. Gerenommeerde Amerikaanse universiteiten zetten colleges, oefententamens en materiaal op internet. Gratis. Nederlandse universiteiten volgen aarzelend, onder leiding van internetjournalist Alexander Klöpping. Ziehier de winst van deze tijd. De drempels voor kennis verdwijnen. Ontwikkeling wordt een mensenrecht.
Maar dan nu, concreet, op school. Ik nader met mijn zesde klas het centraal schriftelijk examen. Ik surf naar www.eindexamensite.nl, een onderdeel van VO content-open leermateriaal, het Plasterkproject. Vorig jaar gebruikte ik die examenwebsite ook. De begrippen zijn logisch geordend en schakelen vanuit de betekenis door naar aansluitende opgaven. Maar kijk nou, ik heb een wachtwoord nodig, aan te vragen via kennisnet. Geen probleem, ik maak dat wachtwoord aan. Vul het in. Maar de deur blijft dicht. Ik mail naar het contactadres. Er is volgens mij iets kapot. Dezelfde dag reageert een mevrouw. Ze heeft een vraag; staat mijn school ingeschreven? Vast. Toch niet, waarna een link met voorwaarden in mijn mailbox landt. Wat blijkt? Een school neemt pas deel na betaling van zeven euro per leerling. Dat is voor mijn school tienduizend euro. Mijn leerlingen is de toegang tot de eindexamensite ontzegd.
Mijn probleem is dat met de vaststelling van een prijs het Plasterkproject is doorontwikkeld tot een gewone educatieve uitgeverij. Met de marketingstrategie van een drugsdealer. De vorige jaren was het product gratis. Vanaf het moment dat je verslaafd raakt, moet je betalen. En die strategie benadeelt examenkandidaten. De een kan namelijk wel bij het leermateriaal dat helpt bij voldoen aan de steeds hogere prestatie-eisen, de ander niet. En stel, een leerling zegt, ik wil dit product kopen, voor zeven euro, maar mijn school wil dat niet. Ook dan gaat het niet door, want de school, en niet de leerling, is de klant. En wat vinden de educatieve uitgeverijen hier eigenlijk van? Zij bevechten hun marktaandeel met een bedrijf dat dankzij subsidie kan leveren onder de marktprijs. Dat is oneerlijke concurrentie. Bij wet verboden.
Kortom, het is nog maar vraag of dit zo maar mag. Het staat in ieder geval haaks op de tijdgeest. Tentamenmateriaal van de prestigieuze Amerikaanse universiteit Stanford staat vrij op het net. De examenvoorbereiding voor de Nederlandse middelbare school heeft een prijs en een wachtwoord. Hierover steggelen, laat maar. Het centraal schriftelijk begint half mei. Maak die examensite daarom vandaag nog vrij toegankelijk. Het is een digitaal meesterwerk, waar alle kandidaten recht op hebben. Bovendien, hun ouders hebben hier al voor betaald. In de vorm van belasting.
Be First to Comment