Skip to content

Het schoolboekeninfuus

Dit is het laatste schooljaar dat de aanschaf van leermiddelen geen direct beslag op de schoolorganisatie legt. Ouders kochten of huurden in augustus het materiaal en omdat de politiek aan het schoolboek het woordje gratis heeft gekoppeld, kregen zij in december ruim driehonderd euro via de sociale verzekeringsbank op hun rekening gestort. Vanaf deze zomer bestellen de instellingen de boeken, betalen die uit de lumpsum en krijgen in ruil daarvoor die driehonderd euro per leerling. Precies dat bedrag is de moeder van alle misère. Het is namelijk een naar beneden afgerond nationaal gemiddelde en dus voor sommige leerlingen te hoog, voor vele te laag. Hoe verder?

De minister propageert in een praatprogramma de creatieve oplossing, die ook nog eens twee vliegen in één klap slaat. Leraren gaan leermateriaal ontwikkelen, zetten dat op internet, voelen zich eigenaar van hun onderwijs en kijk nou, de arbeidssatisfactie stijgt. Een prachtig beeld, ook niet iets om tegen te zijn, maar voorlopig blijft het abstract winwin geleuter, dat op de korte termijn geen enkel probleem oplost. Want schoolleiders in met name het havo/vwo zitten met de handen in het haar. Deze schooltypen liggen aan het peperdure schoolboekeninfuus en moeten kiezen tussen aanvullen van de ontstane tekorten uit het bestaande budget of bezuinigen op het boekenpakket. Dat lijkt een keuze, maar is het niet. Scholen hebben voor elke euro namelijk al een bestemming, die in overleg met de medezeggenschapscoterie ook nog eens in beton is gegoten. Prioriteiten veranderen plaatst schoolleiders dan voor dilemma’s als; werkboeken in plaats van bijscholing, of een nieuwe methode het gebouw in en de conciërge eruit. Stuk voor stuk kansloze opties en dus moeten de boeken goedkoper.

Het grote schrapen is ook al begonnen: daar een werkboek weg, hier een stencil en zet de gekopieerde opgaven op het intranet. Begrijpelijk, maar juridisch ook een beetje dom. Vraag het maar aan de universiteiten. Daar waren spotgoedkope syllabi vol met gestolen artikelen in gebruik. Van de rechter mocht dit niet en daarom heeft de Nederlandse Uitgeversbond een regeling getroffen; syllabi hebben tegenwoordig een heuse prijs. Het voortgezet onderwijs valt echter buiten de regeling en dat zal voorlopig ook zo blijven. Een gedicht in een syllabus, voor een paar studenten, is commercieel namelijk bepaald anders dan de diefstal van didactisch bewerkt materiaal uit een schoolboek, geplaatst op elektronische leeromgevingen, voor duizenden leerlingen. Kortom, advocaten kunnen na de Europese aanbestedingsklucht rond de gratis schoolboeken nog een keer hun zakken vullen.

Waar dit eindigt? Jij en ik weten dat toch al lang? Uit een onderzoek van DUO Market research blijkt dat basisscholen hun gratis schoolboeken amper vervangen. Ze gaan meer dan acht jaar mee. Zie hier de exit strategie. En zet dan het politieke gehannes eens op een rijtje. Al twee decennia daalt het opleidingsniveau van leraren, door deze vakinhoudelijke kaalslag neemt de afhankelijkheid van de leerboek toe en dus krijgen kinderen over tien jaar saai en methodegebonden les… met verouderd materiaal. Raar hè, dat cynisme in het onderwijs.

Published inColumns

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *