Skip to content

Fraude, dat is de nieuwe examennorm

De nieuwe examennorm voor havo/vwo is door de Kamer. Leerlingen moeten vanaf 2011 voor alle vakken op het centraal schriftelijk examen gemiddeld een zes halen. Bij Engels, Nederlands en wiskunde is bovendien slechts één vijf als eindcijfer gepermitteerd. Na alle woeste plannen die circuleerden, valt hier mee te leven. De aansluiting voortgezet en hoger onderwijs verloopt stroef, dertig procent valt uit in het eerste jaar en een verzwaring van de eisen aan de basisvakken is voor de hand liggend.

Hiermee lijkt de zaak afgehandeld. Maar toch, één kwestie blijft hinderen; de afwijking in resultaten van het centraal en het schoolexamen. Natuurlijk, er zijn redelijke verklaringen. Een schoolexamen grammatica Duits is iets anders dan tekstverklaren bij het centraal. En een praktische opdracht scoort beter dan probleemopgaven, ingebed in royale contexten. Maar een mooi stuk schrijven en soepel presenteren zijn ook kwaliteiten die tellen. Tot zover niet zeuren dus.

Maar dan, Jaap Dronkers toont aan dat sinds eind jaren negentig het verschil tussen school- en centrale examens elk jaar een beetje groeit. De inspectie spreekt scholen hier op aan. Besturen ontwikkelen toolkits, procedures en checklisten. Het helpt niks, de trend laat zich niet ombuigen. Vooral op het vwo lopen de verschillen in de gaten.

Vreemd, dat dit net bij die bijdehante kinderen speelt… toch? Dat valt reuze mee, een deel is namelijk niet zo slim, maar voldoet vooral met dank aan thuis. Mama tikt het profielwerkstuk, papa overhoort. Inderdaad, tot zover niks nieuws. Maar dan explodeert het belang van internet en komt fraude in beeld.

Leraren maken bij hun schoolexamens namelijk gebruik van oude vraagstukken van het centraal schriftelijk. Die zijn professioneel geconstrueerd en sluiten naadloos aan bij de gestelde eis; de leerling wendt vanuit een casus vakbegrippen productief aan. Zelf zo’n opgave ontwikkelen is lastig, want vraagt vakinhoudelijk veel, kost dagen en dan nog staan er fouten in. Er is ook maar één probleempje, een detail eigenlijk; de opgaven staan op internet. En dus surfen zwakke vwo leerlingen naar www.havovwo.nl en www.kennisnet.nl, want daar zijn de zestien tweede fase examens te vinden. Ze leggen er de lesstof naast, selecteren wat van toepassing is, gaan naar het correctievoorschrift, leren de antwoorden uit het hoofd en scoren een royale voldoende.

Dit kan dus niet. Een waar gebeurd verhaal van dertig jaar geleden; een leerling sliep met de drukker, ze jatte de examens, verkocht die door, de affaire kwam uit, het rechtvaardige oordeel luidde; zij en haar afnemers deden het jaar over op een andere school. Nu kunnen examenkandidaten met één klik straffeloos bij de opgaven. Bovendien, stel een hardwerkend kind zakt, dat van de buren slaagt, maar die kende de antwoorden voor ze de toets maakte… wat vindt een rechter daar van? De sick joke is: inspecteurs en schoolleiders weten dit, maar communiceren met elkaar over protocollen en procedures, uitvoeringszaken vallen in de categorie trivialiteiten.

Kortom, mooi een nieuwe examennorm, maar kwaliteitsbewaking vraagt meer… toetsen maken is een vak, nationaliseer daarom de schoolexamens!

Published inColumns

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *