Skip to content

Keihard bij de afrekening

Deze column is eerder verschenen in het septembernummer van Het Onderwijsblad

Zo, wat een fijne zomer was dit. Corona weg, vrij reizen, mooi weer en vrij van werk. Een goddelijke combinatie die mijn vrouw en ik omzetten in een roadtrip tot het geld op is. En onderweg, in Italië zie ik na een lunch iets opmerkelijks. Landgenoten drinken bier op een terras, zwijgend, hun kinderen maken ruzie en herrie. De oudste van de twee spuugt de ander in het gezicht. Ik zie dat de vader het ziet en niks zegt. Zijn vrouw staart ondertussen wat in de verte. Ik kijk de man verbaasd aan, waarna zijn gezicht in de stand springt ‘zeg er wat van en ik schop je in elkaar’. Het is vakantie, ik loop door, kijk om en zie een verse fluim van de kin van de jongste afdruipen.

Een typisch Nederlands opvoedkundig tafereel waarbij de ouder een tikkel nadoet. De tikkel is een dropje van Venco, van buiten hard, van binnen zacht. Ofwel, in eigen kring mag alles, de buitenstaander die er wat van zegt, krijgt een grote bek. Sleutelwoorden van deze pedagogische opvatting luiden; jezelf zijn, eigen verantwoordelijkheid en waar bemoei jij je mee?  De tikkel pedagogiek bereikt met termen als eigenaarschap, talentontwikkeling en zelfverantwoordelijk leren ook de school. Een onuitvoerbaar verhaal, want weinig leraren en grote klassen maken de opvatting kansloos. Toch zoemt de terminologie onophoudelijk op de achtergrond. Met als resultaat een ongeleid permissieve onderwijscultuur. Volgens de OESO is het nergens zo onrustig in de klassen als bij ons. Waarna ook de leraar de tikkel acteert. Het kind dat na een jaar herrie een 5,46 ophaalt, krijgt een 5. Boterzacht tijdens het proces en keihard bij de afrekening is het hedendaags devies. De teamleider die daar wat van moet zeggen anticipeert op de woedende reactie van de leraar en denkt, het is bijna vakantie, laat gaan. En nee, zo is het niet overal, scholen verschillen, zelfs binnen scholen zijn de verschillen enorm. Precies dat maakt alles erger. Voor kinderen is deze pedagogische anarchie namelijk niet te lezen. Zij lopen daardoor onnodig tegen dichte deuren aan.

Volgens het CBS heeft Nederland in 2025 18 miljoen mensen, in 2036 19 miljoen. Een bevolkingsgroei gevoed door immigratie. Wat je daar ook van vindt, het gebeurt gewoon. Vanaf die constatering is het wel aan het onderwijs om te doen wat het moet doen; kinderen leren wat nodig is om vanuit hun mogelijkheden met voldoening, succes en plezier mee te draaien in deze samenleving. Dat vereist een voor iedereen te begrijpen gelijk speelveld. Mijn onderwijsboodschap aan het begin van dit jaar luidt daarom: lamlendige ouders op een terras in Italië, laat gaan, maar hun tikkelpedagogiek moet wel de school uit. Houd orde, werk hard en maak er een mooi jaar van. 

Published inColumns

One Comment

  1. Jacob (André) Keijzer Jacob (André) Keijzer

    Zeer goed geanalyseerd!
    Een goed jaar voor u.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *