Skip to content

De ezel en de steen

Al ruim twintig jaar corrigeer ik rond deze tijd examens. Maar kennelijk doe ik iets verkeerd. Tenminste, de Cito-groep en de Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven (CEVO) geven mij dat gevoel. Door hun gemorrel aan de examenprocedure krijg ik steeds minder te vertellen en zij meer. Natuurlijk, hun bedoelingen zijn goed, maar ook deze keer breekt de uitvoering weer op.

Wat was het vroeger simpel. Er was een norm, mijn leerlingen konden negentig punten halen en kregen een bonus van tien. Ik legde de resultaten voor aan een tweede corrector. Die keek of ik integer had gehandeld en na overeenstemming was het punt bekend. Soms, bij een landelijk dramatische uitslag, vond achteraf een aanpassing naar boven plaats.

Deze gang van zaken resulteerde in een bureaucratische wrevel, vanwege de ruimte om te corrigeren in de richting van het gewenste resultaat. Een leerling met 54 punten die er 55 nodig had, kreeg die soms wel… en soms niet. De CEVO kitte deze tochtige kier van onrechtvaardigheid dicht door het zicht op de eindscore te beperken en de bonus voortaan zelf te bepalen. Die kan uit de gebruikelijke tien punten bestaan, maar dat hoeft niet. Het vmbo-examen Nederlands kreeg er in 2004 bijvoorbeeld niks bij, havo-economie van het vorig jaar 23 punten. De vaststelling verschilt per vak en dat werkt zo: deskundigen krijgen een voorspelling van de landelijke uitslag, wisselen argumenten uit en een veilingmeester stelt de uiteindelijke dagkoers vast. Noch de inhoudelijke eis gesteld in het examen, noch het oordeel van de vakdeskundige leraar bepalen het eindresultaat, dat doen de technocraten.

Maar de missie tegen de verloedering gaat verder dan dat. Ed Kremers van de Cito-groep pleit in het Onderwijsblad voor een aanscherping van de tweede correctie. Hij wil dat twee docenten, onafhankelijk van elkaar, een score toekennen en bij verschillen overleggen. Dit is een onwenselijk en onuitvoerbaar voorstel. Ik ben namelijk verantwoordelijk voor mijn leerlingen, kijk hun werk na en als ik een fout maak, mag een tweede corrector daar iets van zeggen. Verder blijft zo’n vreemde vogel buiten de deur. Er is ook helemaal geen tijd voor eindeloos corrigeren, inclusief gesprekken over interpretatieverschillen. Ooit van de lumpsum gehoord? Ik geef drie dagen les, heb ongeveer honderd examenkandidaten en 120 tweede correcties. Die accuraat doorploegen staat voor tachtig uur werk, terwijl examenklassen op de dag dat ze wegvallen, worden opgevuld met een ziektevervanging en de vergoeding voor de tweede correctie is verdwenen in het zwarte gat van het schoolbudget.

Weet je, Nederland en Beieren kennen een centraal schriftelijk examen. Scholen in de rest van de wereld bepalen zonder Cito-groep en CEVO of leerlingen een diploma krijgen. Wat zal het daar een bende zijn! Helaas relativeren micromanagers niet. Vanaf hun vierkante millimeter claimen ze een deeltje van een kwaliteitsprobleem en reageren met generieke maatregelen die verantwoordelijkheden bij leraren weghalen en de werkdruk verhogen… dat is in een notendop twintig jaar onderwijspolitiek. Ken je die van de ezel en de steen?

 

Published inColumns

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *