Skip to content

Op weg naar het einde (Het onderwijsblad #3)

Ik vraag het maar rechtstreeks; is het voortgezet onderwijs de risee van Nederland? Want even eerlijk, niks lijkt meer te lukken. Weet jij het nog? Tien jaar geleden, de invoering van de tweede fase? Leerlingen kregen een veertigurige werkweek. Omgerekend op jaarbasis betekende dat zestienhonderd uur school, waarvan duizend in de les en zeshonderd zelfstandig. Die zeshonderd zijn inmiddels verdampt, het minimaal aantal uren lescontact halen we evenmin en al zeker niet onder begeleiding van een bevoegde docent.

Een geldkwestie, zeggen de bestuurders. Je weet wel, dat zijn die gasten die onder het devies ‘eerst de organisatie, dan het leren van kinderen’ één miljard euro oppotten. Een prioriteitstelling die resulteert in een hoosbui van gênante onderzoeken. De Oeso, de club van rijke industrielanden, hekelt de uitval, in de Pisa-klassementen zijn we een topper onder de zakkers en volgens de Commissie doorlopende leerlijnen storten de schoolse basisvaardigheden zich als lemmingen van de klif. Niveaudaling is allang geen onderbuikgevoel meer, maar keiharde realiteit. Ik zou dus zeggen, schouders eronder! Maar om me heen hoor ik alleen maar; weg met de ophokuren, minder les is goed voor de kwaliteit en meer van dat soort rabiate onzin.

De gratis schoolboeken is het volgende staaltje van collectieve impotentie. Invoeren in 2007 was de beleidsdoelstelling. Dat bleek vlak na de formatie van het kabinet wat kort dag te zijn, maar het komend schooljaar zou het gebeuren. Dus niet. De werkgevers in de VO-raad ontdekten de Europese regelgeving. Die zegt dat overheden opdrachten boven de twee ton openbaar dienen aan te besteden. Dit project kost driehonderd miljoen, dus… Dus niks. Ooit gehoord van basisscholen die zich bij de aanschaf van leermaterialen hierdoor laten belemmeren? Bovendien verschuift de koop van schoolboeken helemaal niet van particulieren naar overheid. Het zijn vaak boekenfondsen die pakketten inslaan via tussenhandelaren. Deze overwegend zelfstandige stichtingen mogen aanschaffen wat ze willen. Het enige verschil is dat het geld nu van de ouders komt en straks van het autonome schoolbestuur. Vergeet niet; in menig buitenland zit de overheid budgettair dichter op het onderwijs dan hier, zijn de schoolboeken gratis en geen EU-commissaris die daar van wakker ligt.

De gratis schoolboeken en de lesurennorm leren dat de onderwijselite met machiavellistische spelletjes overheidsbeleid saboteert. Neutraliseren van de invloed van de belastingbetaler en budgetuitbreiding zijn daarbij de doelstellingen. Dit schaamteloze machtspel is de lucifer die een vreugdevuur van ijdelheden doet ontbranden. Bestuurders, schoolleiders, vakbondsbonzen en zelfbenoemde deskundigen bedenken voortdurend plannetjes, springen voor camera’s en vliegen elkaar in de haren. De politiek krijgt de inhoud moeilijk geduid, gaat met onderdelen aan de haal, zoekt draagvlak, ondervindt tegenwerking, doet toch iets, dat mislukt en zo zakken leraren en leerlingen elke dag een stukje verder weg in het drijfzand. Voor de buitenwereld is de zaak zonneklaar; dat onderwijs wordt nooit wat. En wij? Volgens een recent onderzoek klagen leraren zich naar de status van ‘de meest ontevreden sector’. Zijn we op weg naar het einde? Of zijn we er al?

Published inColumns

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *