Skip to content

Jonge leraar, wees de beste

18 miljoen euro maakt de staatssecretaris vrij, om talent bij aanstaande docenten te ontwikkelen. Dien een projectvoorstel in, school en opleiding krijgen de beloning in hun lumpsum en jij een vermelding op je CV. En daar blijft het niet bij. Ook werkgevers en werknemers vertroetelen de jonge leraar. De nieuwe CAO brengt de werkdruk voor eerstejaars docenten met twintig procent terug. De vrijkomende tijd is voor reflectie, onder begeleiding van een ervaren collega.

Op het eerste gezicht logisch; een aanmoedigingsprijs en een kleinere lestaak zouden bij starters het enthousiasme voor het leraarschap kunnen vergroten en zo de personeelstekorten bestrijden. Maar zo werkt het niet; deze goed bedoelde maatregelen zijn strijdig met de keiharde wetten van het beroep.

Leraar is een lastig vak, ontwikkeling kost tijd, lestijd. Wat ik bedoel? Ken je the Beatles? Waar hebben die leren spelen? In Hamburg! Elke dag, zes uur non stop, met tussendoor enkel tijd voor het nuttigen van amfetamine. De wereldberoemde Bob Dylankende voor zijn eerste optreden duizend liedjes uit het hoofd. Jarenlang had hij zijn vingers kapot getokkeld op traditionals, afgewisseld met werk van Woody Guthrie, Hank Williams en Robert Johnson. Nee natuurlijk, leraren zijn geen artiesten. Maar ook zij creëren een connectie met een groep, alleen niet via de muziek, maar via een schoolvak. Het onder de knie krijgen van dat ambacht gaat net als bij Dylan en The Beatles. De muzikanten kozen hun voorbeelden, daaruit destilleerden zij een referentiekader en daarna was het doen, heel veel doen.

Nee, dit is geen romantische bullshit. Vergelijk het met Amerikaans onderzoek naar expertdocenten. Wat dat zijn? Expertdocenten zijn net als schaakgrootmeesters. Die kennen alle varianten van het spel, op elk moment. Kennis, vaardigheid en houding zijn een organisch geheel, geïncorporeerd in grootmeesters en expertdocenten. Volgens die onderzoeken duurt het zeven jaar om als leraar competent uitvoerder te worden, drie jaar later start de manifestatie als expert en tien jaar daarna is zo iemand expertdocent. Ter bevestiging van die status zijn zelfs testen[1] ontwikkeld. Vervolgonderzoek leert dat de geslaagden ook echt beter presteren dan de gezakten[2].

Natuurlijk, dit soort wetenschap, relativeren graag. Maar feit is, lesgeven leer je door doen. Een starter moet niet weinig, maar veel lesgeven. Pak zes derde klassen, ontdek dat je bij de derde keer dezelfde les snel door de stof heen bent. Wat nu? Die kinderen maken je gek, wat een teringherrie, zo ineens. En nee, daar hoef je niet met een ervaren collega over te praten. Dat gezeur van het gepokte en gemazelde type, dat de school nooit uit geweest is… een jonge leraar wil niet zijn als die oude man! Daarom, jonge leraar, neem een beslissing, probeer en pats, weer een les. Kijk films, lees, ontdek, praat, denk… en dan heel veel later, na een jaar of twintig, dan zou je die aanmoedigingsprijs van de staatsecretaris moeten krijgen. Niet via je school of een opleiding, maar als individu. Gewoon, omdat je zo vreselijk goed bent!

[1] Zie National Board of Teachter Standards
[2] Zie Berliner, D.C. (2001), Learning about and learning from expert teachers, International Journal of Educational research, 35, 463-482

Published inColumns

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *